يکشنبه ٠٣ شهريور ١٣٩٨


  چاپ        ارسال به دوست

خاک محيطی طبيعی رشد و تغذيه گياه

خاک

بطور کلی خاک از تجزیه و تخریب سنگها و کانی‌های تشکیل دهنده پوسته زمین بوجود می‌آید و اجزاء مختلفی دارد. یک بخش جامد با فضایی که در بین ذرات خاک قرار گرفته است.

نسبت تناسب اجزای تشکیل دهنده خاک

خاک مناسب از نظر رشد و نمو گیاه خاکی است که %۵۰ بخش جامد و %۵۰ فضای بین ذرات یا منافذ خاک را تشکیل بدهد. لذا از %۵۰ بخش جامد معمولاً %۴۵ باید مواد معدنی و %۵ ماده آلی را تشکیل بدهند و %۵۰ فضای بین ذرات باید بطور مساوی بین آب و هوا تقسیم بشود.
خاک تامین کننده آب، اکسیژن و عناصر غذایی مورد نیاز گیاه است. گیاه از خاک بعنوان لنگرگاه محل استقرار خود استفاده می‌کند. خاک باید از نظر خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک محیط مناسبی برای رشد گیاه باشد. خصوصیات فیزیکی خاک مانند بافت، ساختمان و منافذ، دما و تهویه خاک باید مناسب و خوب باشد. بعنوان مثال اگر بافت خاک سنگین باشد در هنگام آبیاری، آب در خاک می‌ماند و بدی تهویه بوجود می‌آید و یا چنانچه خاک شنی یا سبک باشد هیچ آبی در خودش نگه نمی‌دارد و کود اضافه شده به خاک، شسته می‌شود. بافت خوب، بافتی است متوسط باشد (نه سنگین و نه سبک) یعنی آب و هوای مناسبی برای رشد گیاه داشته باشد. خاک از نظر خصوصیات شیمیایی نیز باید وضعیت خوبی داشته باشد یعنی خاک نباید شور یا دارای ترکیبات شیمیایی مسموم کننده برای رشد گیاه باشد. خاک باید دارای PH مناسب باشد به عبارت دیگر نباید PH کم و زیاد شود.

PH چیست؟

PHغلظت یون هیدروژن در محلول خاک را مشخص می‌کند و این غلظت در محلول خاک بسیار کم بوده و معمولاً بصورت اعداد اعشاری و مقیاس لگاریتمی بیان می‌شود. لگاریتم منفی غلظت یون هیدروژن در محلول خاک را اصطلاحاً PH می‌گویند.
PH دامنه‌ای بین صفر و چهارده در محلولها دارد که معمولاً PH 7 را PHخنثی می‌گویند و PH کوچکتر از ۷، PH اسیدی و بزرگتر از ۷ را، PH قلیایی می‌گویند. دامنه PH معمولاً در خاک بین ۳ تا ۱۰ متغیر است.

اهمیت PHدر تغذیه گیاه

۱) PHکمتر از ۵ و ۵ /۵ باعث اسیدی شدن خاک و حلالیت زیاد بعضی ازعناصر غذایی و در نتیجه مسمومیت گیاه می‌شود. عناصری مانند آهن، آلومینیوم و منگنز و ... ؛
۲) PH خیلی زیاد خاک، باعث کمبود بعضی از عناصر خاک می‌شود؛
۳) PH خاک بر رشد و فعالیت موجودات زنده تاثیر می‌گذارد؛
۴) PH خاک بر حلالیت عناصر غذایی تاثیر می‌گذارد؛
۵) PH خاک بطور مستقیم یا غیر مستقیم رشد گیاه را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

خاک نباید شور باشد و موجودات ذره‌بینی مفید به تعداد کافی در خاک وجود داشته باشند مانند باکتری‌ها و قارچها. علاوه بر آن بایستی به مقدار کافی عناصر غذایی داشته باشد، یعنی از لحاظ بیولوژیکی متناسب باشد یا به عبارت دیگر حاصلخیز باشد.
عناصر غذایی موجود در خاک معمولاً بصورت کاتیون یا آنیون توسط گیاه جذب می‌شود و نسبت مناسبی باید بین عناصر غذایی وجود داشته باشد در غیر اینصورت گیاه دچار مشکل می‌شود. جدول صفحه بعد خصوصیات خاک حاصل‌خیز را بیان می‌کند.
واقعاً اگر خاک خصوصیات مناسبی داشته باشد می تواند بطور مستقیم یا غیرمستقیم رشد گیاه را تحت تاثیر قرار بدهد و اگر عوامل مضر و زیان آور در خاک وجود داشته باشند باعث محدود شدن رشد گیاه می‌شوند.
گاهی خاک را بطور طبیعی در اختیار داریم و گاهی مجبوریم در بعضی شرایط، خاک را با اضافه یا کم کردن موادی بطور مصنوعی آن را مناسب کنیم. بعنوان مثال در باغبانی معمولاً برای پرورش گل باید مواد آلی خاک زیاد باشد در غیر اینصورت بایستی از طریق اضافه کردن کود حیوانی یا ماده دیگر، ماده آلی خاک را افزایش بدهیم. اگر بافت خاک مناسب نباشد می‌توانیم مقداری ماسه یا خاک اضافه کنیم و خاکی که بافتش سنگین است تعدیل شود و بافتی مناسب بوجود آید.

خواص خاک و حاصلخیزی آن

خواص خاک
مشخصات یک خاک حاصلخیز
1- عمق خاک عمق زیاد نیمرخ خاک که به این ترتیب منطقه ریشه‌دوانی آن کافی گردیده و حجم بزرگی از خاک برای جذب مواد غذایی را فراهم می‌آورد. 2- الف) باعث (دانه‌بندی) texture ب) ساختstructure بافت متناسب و ساخت خوب (نظم موضعی ذرات) بعنوان عامل مهمی برای تقسیم متناسب خلل و فرج در خاک به حساب می‌آید که قابلیت ریشه‌دوانی و قابلیت نفوذ آب و ذخیره آن و همچنین وضع تهویه خاک را افزایش و بهبود می‌بخشد. علاوه بر این عوامل مزبور نیز بعنوان وسیله تغییر شکل خاک حایز اهمیت هستند. بافت خاک برای سنجش مواد غذایی ذخیره موجود در خاک نیز می‌تواند معیار خوبی شناخته شود. 3- واکنش خاک درجه PH حد اعتدال بعنوان شاخص خوبی از وضع آهک خاک است که به این ترتیب در ساخت خاک و قابلیت جذب بسیاری از مواد غذایی موثر می‌باشد. 4- مقدار مواد غذایی زیادی مواد غذایی ذخیره و مطلوب بودن وضع تحرک آن‌ها در خاک موجب تدارک خوب مواد غذایی قابل جذب برای گیاهان می‌شود. 5- مقدار هوموس و ترکیبات آن مقدار نسبتاً زیاد مواد هوموسی غنی از عناصر غذایی بعلت خاصیت جذب‌کنندگی زیادش اثر مناسبی بر روی ساخت، عمل جذب مواد غذایی و موجودات زنده خاک دارد. 6- خواص جذب کنندگی قابلیت خوب فراوان خاک موجب ذخیره زیاد مواد غذایی با اتصال سستی می‌شود که ایجاد قدرت تامپونی خوبی در مقابل افزایش فوق‌العاده مواد غذایی و محافظت آن‌ها در مقابل آبشویی از ویژگی‌های آن است. 7- مقدار مواد مضر عاری از مواد سمی (آلی و معدنی)


منبع:
انجمن علمی پردیس کورش کبیر


١٠:١٢ - چهارشنبه ١ آذر ١٣٩١    /    شماره : ٢٨٦٦    /    تعداد نمایش : ١٩٥٧


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




 © roostanet.ir. All rights reserved.